վազող տող

SRG BLOG TODAY / ԱՅՆ, ԻՆՉ ԿԱՐՈՂ ԵՍ ՊԱՏԿԵՐԱՑՆԵԼ, ԻՐԱԿԱՆ Է - Պիկասո / Everything you can imagine is real - Picasso / SRG BLOG TODAY
Showing posts with label ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԱՇԽԱՐՀ. Show all posts
Showing posts with label ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԱՇԽԱՐՀ. Show all posts

Friday, February 11, 2022

ՍԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ

#Սեր_Հայաստան 

 Ուզում եմ խոսել սիրո մասին: Երբ սիրում ես մեկին, դու անհանգստանում ես նրա համար, հոգ ես տանում նրա առողջության համար, կարոտում ես ու ամեն վարկյան ուզում ես ձայնը լսել, ձեռքը բռնել... Երբ սիրում ես մեկին դժվարության պահին երբեք մենակ չես թողում նրան ու ձեռքը բռնած նրա հետ հաղթահարում ես ամեն ինչ... Երբ սիրում ես մեկին ու հանկարծ լսում ես, որ ինչ որ ճղճիմ մեկը բամբասում չարախոսում է քո սիրեցյալից, դու ի սպառ կապերդ խզում ես էդ մարդու հետ և թեկուզ նա լինի տարածաշրջանի միակ ու ամենալավ հացթուխը, դու միևնույնա, նրա հացից չես օգտվի, այլ քո հացը կթխես ու սիրելիիդ կկերակրես: Երբ սիրում ես մեկին դու չես թողում ու հեռանում նրանից, չես որբացնում, և տարին մեկ անգամ ինչ որ առիթով գումար ուղարկելով, հեռվից հեռու ցուցումներ չես տալիս... Երբ սիրում ես մեկին սիրեցյալիցդ չարախոսողի ջաղացին ջուր չես լցնում: Երբ սիրում ես մեկին օգնում ես նրան առօրյա թեկուզ մանրուք թվացող գործերում, որովհետևևևևև~ սերը մանրուքից'ա սկսվում: Ի՞նչ էի ուզում ասել... այս սերը միայն կին տղամարդ հարաբերություններում չի ճիշտ: Այս սերը հարենիքի նկատմամբ էլ պետք'ա լինի, սերը սերա, ի՞նչ կապ ունի ու չպետք'ա մեզ հետաքրքրի, թե որ հարևանը ինչ բարբաջեց, ինչ ասեց...Կարծում ես Ճիշտ են ասու՞մ, վա՞տն'ա հայրենիքդ... բա էլ ինչի՞ ես մնացել, գնա քո համար տաքուկ մի անկյուն գտի, ապրիր բարեկեցիկ կյանքով, հեռվից տարին մի անգամ մի 100 դոլար կուղարկես, նկարը սքրինով կդնես ՖԲ, թե բա տեսեք հայ հայ, հայ բուդուր, ես~... իմ արածը ~ Հա հա, գնա, մի մնա, տղայիդ էլ այլ երկրի քաղաքացիություն հանի, հո չի՞ գնալու բանակ, հո չի՞ պաշտպանելու երկիրը, կամ ու՞մ համար պետք'ա գնա որ, այ մա~րդ հիմա տեխնոլոգիաների դարա, հիմա հրացանի կռիվ չի, որ տղեդ գնա, դու տար տար, ու ես ուրախ կլինեմ... Ըհը, ու գիտես խի՞, որովհետև հողիս վրա չեմ ուզում քո բեռն ու ծանրությունը, քո նեգատիվն ու նվնվոցը լինի, տեղից էլ ծանր'ա հողիս բեռը.. ծանր'ա տղերքիս արյունով... մաքրի երկիրս քո ներկայությունից ու հեռացի: Բայց, հետո, երբ մեռնես, քեզ չեն բերելու ստեղ թաղեն, որովհետև ԵՐԿԻՐՍ գերեզման չի...

Անահիտ Աբգարյան

Friday, May 11, 2018

«Ազնավուր» հիմնադրամը տարածել է Շառլ Ազնավուրի բաց նամակը. ԱԶՆԱՎՈՒՐԻՑ ԻՐ ՀԱՅՐԵՆԱԿԻՑՆԵՐԻՆ

«Հայաստանում գտնվող իմ շա՜տ սիրելի քույրեր եւ եղբայրներ,

 Շնորհավորում եմ ձեզ, որ կարողացաք առանց արյան, բռնության, արժեքների ոտնահարման անցում ապահովել երկրում մեկ այլ իրողության։ Քաղաքացիական անհնազանդության օրերին եւս դրսեւորեցիք արժանապատիվ ու մարդասիրական կեցվածք՝ լուծում առաջարկելով ծագող խնդիրներին այնքան սահուն ու արագ, ասես դա դյուրին էր։ Սա զարմացրեց եւ մտածելու տեղիք տվեց շատ այլ երկրների կառավարությունների։

 Մեզ՝ սփյուռքի հայերիս համար մեծ հպարտություն էր ցույց տալ աշխարհին, որ կա մի փոքր երկիր, որի քաղաքացիները բացառիկ իմաստնություն եւ մարդասիրություն դրսեւորեցին՝ ապացուցելով, որ բռնությունը խաղաղության եւ փոխըմբռնման տանող ճանապարհ չի կարող լինել։ Մեր պատմության ընթացքում շատ դժվարություններ ենք ճանաչել։ Հիմա բացում ենք երջանկության, իմաստնության եւ սիրո էջը։

 Ձեզ հաջողվեց ապացուցել, որ մեր ազգն ունի գիտակցության բարձր աստիճան, եւ որ մեր երկրի համար առաջնահերթ է ու միշտ էլ պետք է առաջնահերթ մնա ամենակարեւորը՝ միավորումը։ Այս միավորումն է, որ թույլ է տալու ապահովել երկրի բարեկեցությունը եւ քաղաքացիների միջեւ բարյացակամ վերաբերմունքը։ Ձեզ հաջողվեց ապացուցել, որ հնարավոր է ապրել միավորված եւ պատասխանատվության բարձր զգացումով։ Մենք՝ հայերս, կարողացանք ցույց տալ, որ «ժողովուրդ», «հայրենիք», «դրոշ», «մշակույթ», «կրոն» եւ «ընտանիք» բառերը մեր արժեքներն են։ Եվ որ յուրաքանչյուր հայ իր երկրում ունի հավասար իրավունքներ ու ազատություններ։

 Ես, հավանաբար, աշխարհի հայերից ամենաֆրանսիացին եմ, սակայն ես հպարտ եմ իմ Հայաստանով եւ երբեք չեմ թաքցրել դա։
 Շնորհակալություն հայ ժողովրդին աշխարհին մեր մարդասիրությունը ցույց տալու համար․ Հայաստանը մեծ է իր արժեքներով։ Օրինա՛կ լինենք բոլոր նրանց համար, ովքեր տարբեր են, գուցե նաեւ՝ ոչ այնքան բաց փոփոխությունների առջեւ։ Եկեք առաջ ընթանանք նույն ճանապարհով։ Վստահ եմ՝ այն լավագույնն է մեր ազգի եւ ժողովրդի ապագայի համար։

 Շնորհակալ եմ յուրաքանչյուրիդ հպարտության այս մեծ զգացումն ինձ պարգեւելու համար։ Կեցցե՛ Հայաստանի Հանրապետությունը»:

Շառլ Ազնավուր

Խնդրում ենք նյութը հրապարակելիս/վերատպելիս պարտադիր հղում կատարել «Ազնավուր» հիմնադրամին՝ որպես սկզբնաղբյուրի, ինչպես նաև վերատպել նյութն ամբողջությամբ։

Wednesday, July 19, 2017

ՈւԽՏԱԳՆԱՑՈՒԹՅՈՒՆ ԴԵՊԻ ԿԱՏԱՐՈ ՎԱՆՔ ԿԱՄ ԴԻԶԱՓԱՅՏԻ ՀՐԱՇՔԸ

Հասմիկ Մկրտումյան
ԵՊՀ-ին առընթեր Ա. Շահինյանի
անվան ֆիզմաթ հատուկ դպրոցի
Ստեփանակերտի մասնաճյուղի 
պատմության ուսուցչուհի
 Մեկ տարի առաջ էր, երբ ծնվեց մտահաղացումը՝ բարձրանալ Դիզափայտ: Այսօրվա պես հիշում եմ՝ բոլոր ներկաները ոգևորությամբ ընդունեցին առաջարկը, իսկ իմ խանդավառությանը սահման չկար:
 Օրերն ակնթարթի պես անցնում էին, ժամանակի անիվը հնարավոր չէր կանգնեցնել:
 Եվ ամառային մի գեղեցիկ օր որոշեցինք ի կատար ածել մեր խոստումը: Բայց երբ եկավ բաղձալի պահը, սկսեցի տատանվել, հոգուս մեջ պայքար էր՝ գնա՞լ, թե դրժել խոստումս: Վախենում էի չկարողանայի հաղթահարել վերելքի դժվարությունները և ձախողել մեր պլանները: Բայց այդ երկմտանքը շատ կարճ տևեց: Հավատն այնպես էր գոտեպնդել ինձ, որ փետուրի պես թեթև էի զգում, կարծես ոչ երկրային ուժ էր անթեղվել հոգուս մեջ:

 Հավաքվեցինք Հադրութում, որոշեցինք մի քանի ժամ հանգստանալ, հետո գիշերով ճանապարհ ընկնել, բայց ոչ մեկի աչքերին քուն չէր իջնում: Իսկ ես մտովի արդեն բարձրացել էի Դիզափայտ, սավառնում էի վաղ միջնադարում և զմայլվում մեր ապուպապերի ձեռքերով կառուցված հրաշագործ սրբավայրերով:
Ավանդությունը պատմում է, որ 330-ական թվականներին այստեղ են նահատակվել մազքթաց Սանեսան թագավորի որդիները և հարյուրավոր քրիստոնյա հայեր, որոնց դիակները դիզվել էին լեռան պես: Նրանց նահատակության վայրում IV- V դարերում կառուցվել է Կատարավանքը (Կատարո վանքը): Ավանդության համաձայն՝ Դիզափայտն ունեցել է նաև մեկ այլ անվանում՝ Զիարաթ (արաբերենից թարգմանաբար նշանակում է սրբավայր, ուխտատեղի)՝ կապված 7-րդ դարի արաբական արշավանքների հետ:
 Պարզկա եղանակներին Դիզափայտի բարձրունքից երևում է մինչև Արաքսն ընկած տարածքը՝ Արցախի դաշտավայրը, ձյունածածկ Մռովը, Քրիսը, Իրանի սահմանը և...
 Փորձում էի փակել աչքերս և տեղափոխվել եդեմական աշխարհ...
 Մութ էր, փոշու քուլաները հետևում թողնելով, մեքենաները վերելք էին հաղթահարում:
 Հեռվում արդեն շառագունել էր հորիզոնը: Մեքենաները կանգ առան աղբյուրի մոտ, որին տեղացիները տվել էին «Արջի աղբյուր» անվանումը. միգուցե դարեր առաջ արջերն էին այդ աղբյուրից ջուր խմել, չգիտեմ... Բավականին ցուրտ էր, քամին կարծես պահմտոցի էր խաղում մեզ հետ՝ փչելով մերթ դիմացից, մերթ կողքից, մերթ էլ՝ հետևից:

 Վերլեքը բավականին դժվարին էր, քայլում էինք արահետով ու փորձում հետ չնայել: Ժամանակ առ ժամանակ բարձրացնում էի հայացքս և փորձում այգաբացի շողերի մեջ նշմարել Կատարո վանքը: Մարմինս սարսռում և սիրտս անհանգիստ տրոփում էր, երբ մի պահ պատկերացնում էի, որ մեր սուրբ հայրենիքը, մեր լայնատարած դաշտերն ու մարգագետինները, մեր սիգապանծ ու խրոխտ լեռները, մեր բերդերն ու ամրոցները, մեր երփներանգ  ու բազմաբույր ծաղիկներով լեռնահովիտները, մեր վանքերն ու եկեղեցիները, մեր սրբավայրերը, որոնք ուխտատեղի են ամեն մի հայի համար, փորձում են խլել մեզանից մեր խաշնարած հարևանները:
 Դա նույն է, որ քեզնից պոկեն հոգիդ և թողնեն մարմինդ՝ անզգա ու անտարբեր: Բայց ինչպե՞ս կարելի է՝ կենդանի մարդուց խլել հոգին՝ ջերմ ու բոցավառ, մաքառելու, հաղթելու, արարելու և ազատ ապրելու տենչով լեցուն հոգին:
  Հորիզոնը շառագունել էր, արեգակի սկավառակը՝ որպես հրե գունդ լուսավորում էր մեր ճանապարհը: Կանգ առանք, անհնար էր հետ չնայել, չըմբոշխնել և չհիանալ մեր դեմ բացված տեսարաններով: Այնքան ցավ, վիշտ ու տառապանք տեսած, բայց դարերով կանգուն մնացած լեռները  հպարտորեն ու ակնապիշ մեզ էին նայում, կարծես թե փորձում էին ընդգծել հավերժության գաղտնիքը: Բառերով հնարավոր չէր արտահայտել այն զգացմունքները, որ ապրում էր մեզնից յուրաքանչյուրը: Բառերն ինքնըստինքյան ծնվում էին և դառնում մտքեր՝ աղջամուղջի պես խոժոռ ու մթագնա: Մի՞թե հնարավոր էր...


Այդ անձեռակերտ գեղեցկությունը դրախտի էր վերածվում երփներանգ ծաղիկների բուրմունքից, մեղմ հովիկի սվսվոցից, որ կարծես օրորոցային էր երգում: Բավականին հոգնել էինք, բայց վանք հասնելու ցանկությունը գերբնական ուժ էր հաղորդում մեզ: Արդեն քայլում էի ընկերներիս օգնությամբ, օդը չեր հերիքում, առաջ էի շարժվում ծանրությամբ, ոտքերս գրեթե քարշ տալով, իսկ շրթունքներս աղոթք էին շշնջում:  Եվ երբ լեռան ծերպին երևաց Կատարո վանքի մամռակալած պատը, մի անբացատրելի կարոտ իջավ հոգուս վրա: Աչքերս բացեցի վանքի դռան մոտ, թվում էր՝ գտնվում էի աշխարհի ամենաբարձր կետում. մեզնից վերև միայն լազուր երկինքն էր , իսկ ներքևում՝ չորսբոլորը ծվարել էին անծայրածիր դաշտերն ու մարգագետինները, լեռներն ու լեռնահովիտները՝ շերտընդմեջ փոփոխվող ծիածանի գույներով, հեռու հեռվում գալարվում էր Մայր Արաքսը՝ որպես կապույտ երիզ: Աշխարհի գագաթ, Աստվածների բնատեղի, ինչ դիպուկ է մեր հայրենիքին տրված գնահատականը: Հիրավի՝ միայն Աստվածները կարող էին արարել հեքիաթային այս տեսարանները: Դա կյանքիս ամենագեղեցիկ ու անկրկնելի այգաբացն էր՝ հեքիաթային ու կախարդական: Եվ ուզում էի այդ երկնահաս բարձրունքից ճչալ շիրազյան հայտնի տողերը.
 Մենք խաղաղ էինք մեր լեռների պես,
Դուք հողմերի պես խուզեցիք վայրագ:
Մենք ձեր դեմ ելանք մեր լեռների պես,
Դուք հողմերի պես ոռնացիք վայրագ:
Բայց մենք հավերժ ենք մեր լեռների պես,
Դուք հողմերի պես կկորչեք վայրագ:

 Թևեր էի ուզում սավառնելու համար...
Մոմ վառեցինք, աղոթք մրմջացինք... Ոչ մեկը չէր բարձաձայնում, բայց համոզված էի, որ բոլորը մոմ վառեցին Արցախ աշխարհի խաղաղության , սահմաանապահ զինվորի բազկի զորության ու զգոնության, ապրիլյան պատերազմի անմեղ զոհերի հոգիների լուսավորության ու փառավորման և որդեկորույս մայրերի համբերության համար: Տե՛ր Աստված, պահիր ու  պահպանիր ազգս հայոց, ազգս տառապյալ, ազգս ստեղծագործ ու արարող, հավատավոր ու հերոսական:
 Ուզում էի, որ այդ պահին իմ սանիկները լինեին ինձ մոտ՝ Դիզափայտի բարձրունքում, տեսնեին իրենց նախնիների այրամբ սրբագործված ուխտատեղին, մեզ պես զգային հայրենի հողի ուժը, զմայլվեին անձեռակերտ բնության դյութական տեսարաններով, իրենց ժառանգորդ ու տեր զգային մեր սրբավայրերի:
 Ուզում էի գոռալ այնպես ուժգին, որ ձայնս լսելի լինի աշխարհասփյուռ  հայությանը. եկե՛ք Արցախ, եկե՛ք ձեռք ձեռքի, թիկունք թիկունքի տանք ու շենացնենք մեր երկիրը, մեր ապուպապերի կերտած երկիրը: Թող ցորենի հասկերի ծփանքից խռովվի թուրքի հոգին, թող մեր դպրոցների զանգերի ղողանջներից նրանք կորցնեն քունն ու հանգիստը, թող մեր շարականները, մեր երգն ու պարը խլացնեն նրանց ականջները.
  Թող թուրքը պոռա անձորությունից,
Չքվի, հեռանա մեր սահմաններից,
Մոռանա անգամ անունն Արցախի,
Երկիրն իմ ծաղկի ու բարգավաճի...

Հասմիկ Մկրտումյան
ԵՊՀ-ին առընթեր Ա. Շահինյանի
անվան ֆիզմաթ հատուկ դպրոցի
Ստեփանակերտի մասնաճյուղի 
պատմության ուսուցչուհի
Яндекс.Метрика